Home  |  Cornelis Jan Seijnen  |  Kwartierstaten  |  Namenindex  |  Bronnen en links  |  Over deze site  |  Sitemap  |  Contact

Adolf Kwiatkowski 1902-1957

herkomst - legende - bron - familiefoto - kwartierstaat - personenindex ->

Adolf, zoon van Ludwig Kwiatkowski en Wilhelmine Karczewski, is geboren in het groene Oost-Pruisische Liebenberg, maar groeide op in het grauwe Ruhrgebied. Zijn leven speelde zich voornamelijk af in Gladbeck, een mijnwerkersdorp dat in 1919 stadsrechten kreeg. Meer dan een halve eeuw later zei zijn vrouw nog steeds: "Gladbeck is een dorp, Gladbeck blijft een dorp". Ze was er zelf geboren in 1906.
Hij was zo'n zeven maanden oud toen zijn moeder stierf. Hoewel enig kind van zijn moeder, was hij niet alleen, want er waren minstens tien half- en stiefbroers en zussen. De eerste vrouw van zijn vader, Maria Leisner, had al een zoon en uit haar huwelijk met Ludwig bleven drie halfzussen over. Ludwigs derde vrouw, Wilhelmine Immaschewski, de stiefmoeder van Adolf, bracht ook een aantal kinderen mee. Het enig kind geboren uit dit laatste huwelijk overleefde niet.

Adolf had heel graag willen studeren en het verder schoppen dan zijn vader, maar studeren kostte veel geld. Er zat voor een kind uit een mijnwerkersgezin weinig anders op dan ook de steenkolenmijn in te gaan, want wat moest je zonder opleiding in deze kolenpot? Hij kwam terecht in de mijn Graf Moltke.
Zijn grote liefde was muziek en toen in 1920 in Gladbeck de "Wander Mandolinen-Vereins" werd opgericht was hij onmiddelijk van de partij. Thuis speelde hij het liefst op zijn citer, met "Die Dreigroschenoper" van Kurt Weill als grootste favoriet.
Hij is niet oud geworden, slechts 55 jaar. Enkele maanden nadat werd geconstateerd dat hij aan leverkanker leed is hij overleden. Als dat niet was gebeurd had hij waarschijnlijk veel last gekregen van zijn longen, want het jarenlang werken in de kolenmijn had hem stoflongen bezorgd.
 

 

Geschiedenis en herkomst van de familie Kwiatkowski

Van Oost-Pruisen naar het Ruhrgebied

In november 1896 vertrok Adolf's vader, Ludwig Kwiatkowski, vanuit Liebenberg in Oost-Pruisen naar het Ruhrgebied. Hij mocht zijn Poolse naam veranderen in een Duitse, maar Ludwig bleef wie hij was: Kwiatkowski. Van beroep was hij wagenmaker, net als zijn vader, nu werd hij mijnwerker. Hij kwam terecht in de mijn Nordstern in Horst bij Gelsenkirchen (thans Gelsenkirchen-Horst).
In de daarop volgende jaren keerde hij regelmatig terug naar Liebenberg. Rond 1900 kwam het hele gezin naar Horst, maar na het overlijden van zijn eerste vrouw vertrok hij in oktober 1901 met de kinderen weer naar Liebenberg. Daar werd Adolf geboren, als enig kind van zijn tweede vrouw. Niet lang daarna verhuisden ze weer naar het westen.

Ligging district Ortelsburg in Oost-Pruisen

De Kwiatkowski's kwamen uit het district Ortelsburg, dat met het grootste grondgebied in Oost-Pruisen één van de armste was.
Het was een dun bevolkt gebied met veel dichte en haast ondoordringbare wouden.
De voornamelijk arme agrarische bevolking bestond uit Polen, Duitsers en Pruisen, de laatsten iets in de meerderheid. De meesten waren evangelisch (ook de familie Kwiatkowski), een deel was katholiek. Het grensde toen aan de zuidkant aan Polen, nu maakt het al meer dan een halve eeuw deel uit van Polen.
De spoorwegaansluiting van 1883 bracht geen verbetering voor de arme bevolking. Rond 1900 trokken daarom veel Ortelsburgers naar het Ruhrgebied, waar in de kolenmijnen volop werk te vinden was, vooral in en rond Gelsenkirchen. Niet voor niets kreeg Gelsenkirchen in die tijd de bijnaam "Klein-Ortelsburg".
 

Ligging Friedrichshof en Liebenberg in het district Ortelsburg

Ludwig kwam met zijn gezin uit Liebenberg, een klein boerendorpje waar men voortdurend te kampen had met wateroverlast. De oogsten waren karig en de weilanden stonden regelmatig blank. De aanleg van het Ostkanaal in 1870 bracht enige verbetering, maar was niet voldoende. Sinds 1945, toen alle Duitse plaatsnamen in het voormalig Oost-Pruisen werden vervangen door een Poolse, heet het Klon.
Ludwig is geboren in Auerswalde, niet meer dan een gehucht dat hooguit op een wandelkaart voorkomt (in 1939 telde het slechts 85 inwoners), zo'n 2 kilometer van Liebenberg gelegen. In 1938 werd het omgenoemd tot Neu Suchoross, vanaf 1945 heet het Nowy Suchoros.
Zijn vader, Johann, kwam uit Friedrichshof, een gezellig  marktplaatsje aan de rivier de Rosogga. Men leefde er van de landbouw en dreef handel met het toen nabijgelegen Polen. In 1945 kreeg het de naam Rozogi.

 

Familielegende

Er bestaat een oude familielegende over stamvader Kwiatkowski, die in Kurland (thans het zuiden van Letland) als baby werd achtergelaten in het bos. De plaatselijke boswachter, ene meneer Kwiatkowski, vond de baby, nam hem mee en adopteerde hem. Zijn herkomst en werkelijke naam werden nooit achterhaald. Zo kreeg deze vondeling de naam Kwiatkowski en groeide op binnen het gezin van de boswachter.
Hij trouwde en stichtte zelf een gezin, maar werd niet oud. Al op 25-jarige leeftijd stierven hijzelf en zijn vrouw aan de pest. Wel liet hij voldoende kindjes na met de naam Kwiatkowski voor een omvangrijk nageslacht. Wanneer dit allemaal zou hebben plaatsgevonden is niet bekend. Misschien overleed het echtpaar tijdens de grote pest van 1709-1711, maar het kan net zo goed in een andere periode zijn geweest.
Wel is de naam zeer toepasselijk voor een in het bos gevonden baby, want Kwiatkowski betekent letterlijk vertaald: bloemetje.


 

Irmgard Angersbach-Schenda

De gegevens uit onderstaande kwartierstaat zijn (met uitzondering van generatie 1) verzameld door Irmgard Angersbach-Schenda. Ook stelde zij fotokopiën van een aantal familiefoto's ter beschikking.
Irmgard is geboren in 1938 als dochter van Friedrich Wilhelm Schenda en Wilhelmine Kwiatkowski.
Haar onderzoek richt zich voornamelijk op de familie Schenda uit Oost-Pruisen.
 

Familienstammbaum

Meine Familie lebt(e), weil meine Vorfahren ihr das Leben schenkten. Mit der Geburt gaben sie ihre Gene weiter, dadurch Erbanlagen, bestimmte Charakterzüge, Aussehen, das Umfeld die Lebenskultur, das Verständnis und die Möglichkeit uns in einem sozialen Verband geborgen zu fühlen. Jeder gehört zu einer Familie, die durch viele Einzigartigkeiten geprägt ist.
Mich, als Familienangehörige der Familie Schenda, fühle mich am stärksten mit dem Ruhrgebiet und Ostpreußen verbunden. Seit fast 15 Jahren suche ich nun nach meinen Vorfahren und dieses mit Erfolg.

Die Familie hat mehrere Jahrhunderte im Gebiet der Masuren gelebt. Wer waren unsere Vorfahren? Die Historiker haben herausgefunden, das das Gebiet um Neidenburg, im zweiten Jahrhundert nach der Zeitrechnung, von Vandalen besiedelt war. (Diese kamen als Nordgermanen aus Jütland, Norddänemark) Es waren ein Teil der Germanenstämme, neben Goten und Gepiden die ca. 300 Jahre die Masuren besiedelten. Nachdem nun der größte Teil dieser Germanenstämme ins Schwarzmeergebiet zogen, sind ein Teil der Vandalen in Neidenburg sesshaft geworden. Später sind slawische Stämme nachgerückt, bis dann die Preussen das Gebiet eroberten und heute gehört es, wie mann weiß zu Polen.

Gehören wir nun zu den alten Germanen aus dem Norden - sind wir nachgerückte Slawen oder Preussen? Sicher eine gute Mischung aus vielen Generationen des Zusammenlebens - oder sind wir frühe Einwanderer?
Wünsche den Gleichgesinnten eine spannende Einsicht und gute Erfolge beim weiteren ahnen(ungs) vollem Suchen!

Eure Irmgard Angersbach geborene Schenda.
 

Familiefoto

Adolf Kwiatkowski is met zijn gezin aanwezig bij de viering van het 50-jarig huwelijk van Michael Kwiatkowski en Marie Karczewski. Zowel bruid als bruidegom zijn bloedverwanten van Adolf, want deze Michael is een neef van zijn vader en Marie is een zus van zijn moeder, dus de tante van Adolf.
Niet iedereen die op de foto staat komt voor in de kwartierstaat. Personen de wel in de kwartierstaat voorkomen zijn doorgelinkt, de namen staan onder de foto.

 

Wijs met de muis een gezicht aan en de naam verschijnt !
gevolgd door een familierelatie met bijbehorend nr op de foto


Kwiatkowski's voor het Rathaus in Gladbeck, 1951
ter gelegenheid van het 50-jarig huwelijk van Michael Kwiatkowski en Marie Karczewski.
 

Van links naar rechts, van voor naar achter:

1- Luise Kwiatkowski  2- Joseph Schmilewski  3- Marie Karczewski  4- Michael Kwiatkowski  5- Sigrid Irmler 
6- Brigitte Holtkamp  7- Ilse Waschkowski  8- Edith Kwiatkowski  9- Dieter Kwiatkowski  10- ?  11- Ulrich Irmler 
12- Irene Kwiatkowski  13- Johann Kwiatkowski  14- ... Kwiatkowski  15- ... Kwiatkowski  16- Agnes ... 
17- Heinrich Kwiatkowski  18- Wilhelm (Willi) Holtkamp  19- Liesel Kwiatkowski  20- Frieda Kwiatkowski 
21- Georg Irmler  22- Emma Kwiatkowski  23- Adolf Kwiatkowski  24- Margarete Fokkema  25- ?  26- Emma ... 
27- Karl-Heinz Kwiatkowski  28- Werner Kwiatkowski  29- Willi Waschkowski  30- Paul Kwiatkowski 
31- Lothar Kwiatkowski  32- Heinz Winkel  33- Hans Reith  34- ?  35- ?

Heb je interesse in een van de hier voorkomende familienamen, vragen of opmerkingen: stuur een mailtje!
Correcties of aanvullingen zijn ook van harte welkom.

 

Generatie 1  (kwartierdrager)
 

1 Adolf Kwiatkowski, geboren op woensdag 30 april 1902 in Liebenberg (Oost-Pruisen), zoon van
Ludwig Kwiatkowski en Wilhelmine Karczewski.
Adolf is overleden op zondag 14 juli 1957 in Gladbeck (Ruhrgebied), 55 jaar oud.
Notitie bij Adolf: Beroep: mijnwerker.
Hij trouwde in Gladbeck met Margarete (Martha) Fokkema, geboren op dinsdag 24 april 1906 in Gladbeck, dochter van Evert Fokkema en Jantje van der Meer. Martha is overleden op maandag 18 december 1989 in Gladbeck, 83 jaar oud.
Notitie bij Martha: Beroep: van maart 1923 tot mei 1929 dienstbode in Amsterdam.

I. Kurt, geboren op donderdag 16 augustus 1934 in Gladbeck. Kurt is overleden in 1935 in Gladbeck, ongeveer 11 maanden oud.
II. Irene, geboren op vrijdag 19 februari 1937 in Gladbeck. Irene is overleden op maandag 6 september 1999 in Gladbeck, 62 jaar oud. Irene trouwde, 24 jaar oud, op woensdag 20 december 1961 in Gladbeck met Heinz Schwertfeger, geboren op zaterdag 30 augustus 1930. Heinz is overleden op woensdag 27 december 2006 in Dorsten, 76 jaar oud. 
III. Edith, geboren in 1938 in Gladbeck.
Zij trouwde met Nicolaas (Nico) Seijnen, geboren op woensdag 3 december 1924 in Amsterdam, zoon van Pieter (Piet) Seijnen en Elisabeth (Betje) Ferwerda. Nico is overleden op maandag 10 januari 1994 in Almere, 69 jaar oud.
(Zie ook het parenteel van Pieter Seijnen en de kwartierstaat van Elisabeth Ferwerda.)
IV. NN, geboren omstreeks 1941 in Gladbeck. NN is direkt na de geboorte overleden.
V. Dieter Max, geboren in 1944 in Gladbeck.
Hij trouwde met Brigitte Bojahr, geboren in 1951. Het huwelijk werd ontbonden.
Hij trouwde met Gisela Brendel, geboren in 1954.

Generatie 2  (ouders)
 

2 Ludwig Kwiatkowski, geboren op maandag 21 september 1863 in Auerswalde (Oost-Pruisen), zoon van Johann Kwiatkowski en Charlotte August. Ludwig is overleden in 1945 in Gelsenkirchen-Horst (Ruhrgebied), 81 jaar oud (nadat hij bij een luchtaanval van de trap was gevallen).
Notitie bij Ludwig: Beroepen: wielenmaker, wagenmaker (in Liebenberg, Oost-Pruisen), mijnwerker (in Horst).
Familienaam Kwiatkowski in Oost-Pruisen ook vermeld als "Kwiatkowsky".

Ludwig (1) trouwde, 24 jaar oud, op dinsdag 6 maart 1888 in Friedrichshof (Oost-Pruisen) met Maria Leisner, 25 jaar oud. Maria is geboren op zondag 23 november 1862 in Liebenberg, dochter van Wilhelm Leisner en Maria Sewczyk. Maria is overleden op vrijdag 24 mei 1901 in Horst, 38 jaar oud.
Notities bij Maria: zij had al een kind voor haar huwelijk met Ludwig: Michael Leisner, geboren op vrijdag 6 januari 1888 in Liebenberg, hij was verwekt door een herenboer. Michael is overleden op zondag 8 juli 1973 in Oer-Erkenschwick (Ruhrgebied), 85 jaar oud.
Zie ook notitie bij Regine Leisner.

 

Ludwig Kwiatkowski
 

Ludwig (2) trouwde omstreeks 1901 met:

I. Auguste, geboren op zondag 31 augustus 1890 in Liebenberg. Auguste is overleden op woensdag 6 januari 1954 in Gladbeck, 63 jaar oud.
Zij trouwde met Johann Glinka.
II. Maria, geboren op dinsdag 6 september 1892 in Liebenberg. Maria is overleden op woensdag 3 februari 1960 in Frankfurt a.M., 67 jaar oud.
Zij trouwde met Friedrich Syttkus, geboren op zaterdag 25 oktober 1890. Friedrich is overleden op zondag 4 mei 1941, 50 jaar oud.
III. Wilhelmine, geboren op donderdag 5 juli 1894 in Liebenberg. Wilhelmine is overleden op maandag 5 januari 1987 in München, 92 jaar oud.
Zij trouwde, 18 jaar oud, op dinsdag 31 december 1912 in Horst met Friedrich Wilhelm Schenda, geboren op maandag 7 juli 1890 in Schuttschen (Kreis Neidenburg/Oost-Pruisen), zoon van Friederich Schenda en Maria Gorczyca. Friedrich Wilhelm is overleden op zondag 16 juli 1944 in Gelsenkirchen-Horst, 54 jaar oud.
Notitie bij Friedrich Wilhelm: Beroepen: staalkeurder, spoorwegbeamte, mijnwerker.
Notitie bij Wilhelmine en Friedrich: hun dochter Irmgard verzamelde een groot deel van de gegevens in deze kwartierstaat.
IV. Rosina (Rosa), geboren op woensdag 2 september 1896 in Liebenberg. Rosa is overleden op maandag 1 oktober 1900, 4 jaar oud.
V. Johann, geboren in 1898 in Liebenberg. Johann is overleden op woensdag 4 oktober 1899, 1 jaar oud.

3 Wilhelmine Karczewski, geboren omstreeks 1877 in Liebenberg (Oost-Pruisen), dochter van
Wilhelm Karczewski en Regine Leisner. Wilhelmine is overleden omstreeks 1902, 25 jaar oud.

Ludwig (3) trouwde met Wilhelmine Immaschewski.
Notitie bij Wilhelmine: Zij had al een aantal kinderen toen zij met Ludwig trouwde. Ze waren meer dan 35 jaar getrouwd.

Wilhelmine Immaschewski

I. Adolf (Zie 1)

Margarete Fokkema en Adolf Kwiatkowski

 Kind van Ludwig en Wilhelmine Immaschewski:

I. NN, overleden.

Generatie 3  (grootouders)
 

4 Johann Kwiatkowski, geboren op zaterdag 8 oktober 1825 in Friedrichshof (Oost-Pruisen), zoon van
Ignatius Kwiatkowski en Maria Jaschinski. Johann is overleden vóór dinsdag 6 maart 1888 in Auerswalde.
Notitie bij Johann: Beroepen: loswerker, loswerkman, wagenmaker.
Hij trouwde, 22 jaar oud, op donderdag 27 januari 1848 in Friedrichshof. Het huwelijk werd aangegaan met:

5 Charlotte August, 21 jaar oud, geboren op zaterdag 8 april 1826 in Liebenberg (Oost-Pruisen), dochter van Daniel August en Charlotte Schack. Charlotte is overleden na dinsdag 6 maart 1888.

Oude houten boerderij in Liebenberg

I. Carline, geboren op zaterdag 13 januari 1849 in Liebenberg.
II. Adam, geboren op donderdag 22 augustus 1850 in Liebenberg.
III. Ewa, geboren op woensdag 20 juli 1853 in Friedrichshof.
IV. Ewa, geboren op zaterdag 18 november 1854 in Liebenberg. Ewa is overleden omstreeks 1954.
Notitie bij Ewa: ze werd 100 jaar oud.
V. Johann, geboren op zaterdag 28 november 1857 in Liebenberg.
Notities bij Johann: Milit. Attest 02-01-1876.
Beroepen: wagenmaker (in Liebenberg), mijnwerker (in Horst).
Johann trouwde drie keer. Zijn 1e vrouw stierf aan kanker, samen hadden ze 5 kinderen: Wilhelm, Johann Gustav, Maria, Auguste en Henriette. Zijn 2e vrouw stierf aan ademnood, zijn 3e vrouw was zeer jong.
Zie onderstaande foto.
VI. Friedrich, geboren op donderdag 22 maart 1860 in Auerswalde. Friedrich is overleden op vrijdag 6 april 1860 in Auerswalde, 15 dagen oud.
VII. Maria, geboren op vrijdag 12 april 1861 in Auerswalde. Maria is overleden op dinsdag 23 mei 1871 in Liebenberg, 10 jaar oud (oorzaak: entzündungsfieber).
VIII. Ludwig (Zie 2)

                Johann Kwiatkowski (geb. 1857) met gezin
 geheel links: zoon Wilhelm, midden achter: zoon Johann Gustav

6 Wilhelm Karczewski, geboren op zaterdag 23 juli 1853 in Liebenberg (Oost-Pruisen). Wilhelm is overleden op zaterdag 19 januari 1907, 53 jaar oud.
Notitie bij de familie Karczewski:
Aanvankelijk heten ze von Karczewski, maar nadat zere vierde keer waren betrapt op paardensmokkel werd het "von" voor hun naam ingetrokken.
Hij trouwde met:

7 Regine Leisner, dochter van (?) Wilhelm Leisner en Maria Sewczyk. Regine is overleden op maandag 16 oktober 1916.
Notitie bij Regine: Regine is naar zeggen waarschijnlijk een zus van Maria Leisner, die volgens het doopregister Friedrichshof (Oost-Pruisen) een dochter is van Wilhelm Leisner en Maria Sewczyk. Op de overlijdensakte van Maria (uit het bevolkingsregister Gelsenkirchen-Horst) staat echter dat ze de dochter is van Wilhelm Leisner en Regine Leisner. Dat kan niet waar zijn, maar het maakt het wel aannemelijk dat Regine naaste familie van Maria is. Toch blijft het onduidelijk of Regine ook een dochter is van Wilhelm Leisner en Maria Sewczyk.

I. Wilhelmine (Zie 3)
II. Marie, geboren op vrijdag 29 december 1882 in Liebenberg. Marie is overleden op maandag 17 januari 1972 in Gladbeck, 89 jaar oud.
Zij trouwde, 18 jaar oud, op zaterdag 9 november 1901 in Horst (Ruhrgebied) met Michael Kwiatkowski, geboren op maandag 1 juli 1878 in Markshöfen (Kreis Ortelsburg/Oost-Pruisen), zoon van Michael Kwiatkowski en Charlotte Kupka. Michael is overleden op vrijdag 30 oktober 1964 in Gladbeck, 86 jaar oud.
Notitie bij Marie en Michael: Ze kregen 6 kinderen: Heinrich, Paul Friedrich (Paul), Elfriede Hedwig (Frieda), Martha Maria, Emma en Luise (Liesel). Zie onderstaande foto.
Zie ook de Familiefoto van hun 50-jarig huwelijk.
III. Johann, geboren in 1893 in Liebenberg. Johann is overleden op donderdag 11 april 1918, 25 jaar oud (oorzaak: gesneuveld in WO I).  Zie onderstaande foto.
 

              Marie Karczewski en haar oudste kinderen:
      Paul, Frieda, Emma, Martha en Heinrich Kwiatkowski
                 achter: haar broer Johann Karczewski

Generatie 4  (overgrootouders)
 

8 Ignatius Kwiatkowski, geboren omstreeks 1795 (?).
Notitie bij Ignatius: Beroep: schoenmaker.
Hij trouwde met:

9 Maria Jaschinski.

I. Johann (Zie 4)
II. Michael.
Hij trouwde met Charlotte Kupka.
Notitie bij Michael en Charlotte: Hun zoon Michael trouwde met Marie Karczewski, dochter van Wilhelm Karczewski en Regine Leisner. Zie ook de Familiefoto van hun 50-jarig huwelijk.

10 Daniel August, geboren omstreeks 1796 (?).
Notitie bij Daniel: Beroep: boswachter.
Hij trouwde met:

11 Charlotte Schack.

14 Wilhelm Leisner, geboren omstreeks 1830 (?). Wilhelm is overleden na dinsdag 6 maart 1888.
Notitie bij Wilhelm: Beroep: keuterboer en akkerbouwer in Liebenberg (Oost-Pruisen).
Hij trouwde met:

15 Maria Sewczyk. Maria is overleden vóór dinsdag 6 maart 1888.
 

I. (?) Regine (Zie 7)
II. Maria, geboren op zondag 23 november 1862 in Liebenberg. Maria is overleden op vrijdag 24 mei 1901 in Horst, 38 jaar oud.
Zij trouwde, 25 jaar oud, op dinsdag 6 maart 1888 in Friedrichshof met Ludwig Kwiatkowski (Zie 2).

Home | Kwartierstaten | Elisabeth Ferwerda | Adolf Kwiatkowski